Viet' Library

Hơn tất cả những gì bạn có!

Kỹ thuật trồng sầu riêng

I. ĐẶC TÍNH

Cây sầu riêng có tên khoa học là Durio zibethinus Murr, thuộc họ gòn (Bombaceae), Cây gỗ lớn, cao 15-20 m hoặc hơn nếu trồng từ hạt, cây ghép thì ít khi cao quá 20m.Thời gian ra hoa vào cuối mùa mưa. Hoa mọc thành chùm với số lượng rất nhiều. Hoa nở khoảng 3 giờ chiều đến 6 giờ sáng của ngày hôm sau. Hoa sầu riêng không có khả năng tự thụ phấn được mà phải nhờ phấn của cây khác. Hoa sầu riêng nở vào ban đêm, do có nhiều mật và hương thơm nên hấp dẫn côn trùng, sóc, dơi… đến hút mật và giúp hoa thụ phấn. Nếu thụ phấn không thành công thì nuốm nhụy sẽ bị héo và rụng trong khoảng 4 ngày sau khi nở hoa. Nếu hoa được thụ phấn, bầu noãn bắt đầu to ra và phát triển thành quả.Quả to gồm 5 lá noãn hợp thành, mỗi lá noãn chứa 1-7 hạt, xung quanh hạt là phần cùi mềm ăn được. Từ khi thụ phấn đến khi quả chín khoảng 15-16 tuần.

II. YÊU CẦU NGOẠI CẢNH

1. Khí hậu

Sầu riêng thích hợp với khí hậu nống ẩm. Về mặt địa lý, cây sầu riêng chỉ trồng được trong khoảng giới hạn từ 15o vĩ bắc đến 15o vĩ nam trên độ cao không quá 800m so với mực nước biển.Lượng mưa bình quân hàng năm từ 1.800 – 2.000 mm và phân bố đều trong năm. Nếu khô hạn kéo dài sẽ ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây sầu riêng nhất là ở giai đoạn cây dang ra hoa kết trái. Sầu riêng là cây ưa ẩm nhưng không chịu ngập úng. Khi còn nhỏ cây thích hợp trong điều kiện râm mát, khi lớn cây rất cần ánh sáng để quang hợp.Do cây mọc yếu, gỗ dòn dễ gãy và dễ bị bật gốc nên không thích hợp ở những nơi có gió.

2. Đất đai

Sầu riêng có thể trồng được trên nhiểu loại đất khác nhau, nhưng thích hợp nhất là các loại đất có tầng canh tác sâu, dễ thoát nước như đất thịt, đất phù sa, đất đỏ bazal, kém thích hợp với loại đất cát nhẹ, đặc biệt không nên trồng trên loại đất sét nặng kém thoát nứơc.

III. KỸ THUẬT TRỒNG

1.Giống

Hiện nay ở Miền Nam có hơn 59 dòng/giống sầu riêng được trồng với các dạng trái, trọng lượng và phẩm chất khác nhau. Sau đây là một số giống được trồng phổ biến:

–         Sầu riêng sữa: Rất sai trái, khi chín vỏ trái có màu vàng, cơm dày màu vàng sữa, phẩm chất ngon.

–         Sầu riêng khổ qua xanh: Tán lá dày, quả nhỏ, vỏ xanh, cơm mỏng hạt to, phẩm chất ngon.

–         Sầu riêng khổ qua vàng: Ít trái hơn sầu riêng khổ qua xanh, nhưng quả lớn hơn, vỏ quả vàng, hạt to, phẩm chất ngon.

–         Sầu riêng hạt lép: Quả tròn cân đối, cơm dày có màu vàng khi chín, ráo mịn, không xơ, vị béo ngọt, hương vị thơm ngon hấp dẫn, tỉ lệ hạt lép cao (> 50%).Hiện nay, ở Thái Lan có khoảng 200 giống khác nhau. Riêng ở Malaysia đã tạo ra được những giống sầu riêng nổi tếng như MDU 79, MDU 88…. Việt Nam đã nhập được một số giống từ những nước này như sầu riêng Monthong, Chanee, D 99…

2. Nhân giống:

Hiện nay việc nhân giống sầu riêng bằng phương pháp vô tính như ghép, chiết… là rất phổ biến. Cây gieo từ hạt chỉ dùng làm gốc ghép.Do hạt sầu riêng dễ mất sức nảy mầm nên khi lấy hạt ở quả ra rữa sạch cùi rồi đem gieo ngay. Trước khi gieo nên xử lý hạt bằng dung dịch CuSO4 0,5% (phèn xanh) khoảng 15-20 phút. Trải đều hạt trên đất ẩm, phía trên phủ cỏ khô và tưới nước giữ ẩm hàng ngày. Khi hạt nảy mầm đem gieo trên líp ươm hoặc ươm vào bầu đất.Khi cây con được 1-2 năm tuổi, đường kính thân nơi cổ rễ 12-15 mm thì tiến hành ghép. Không nên ghép khi cây còn non vì tỉ lệ chết sau khi trồng rất cao do bộ rễ chưa phát triển đầy đủ.

a)  Ghép (tháp)

–         Thời vụ ghép: Tốt nhất là từ tháng 6-9 dương lịch do nhiệt độ và ẩm độ không khí rất thích hợp để mắt ghép dính vào gốc ghép.

–         Cách ghép: Ghép mắt là phổ biến nhất.

+ Chuẩn bị gốc ghép: Mở miệng ghép trên gốc ghép cách mặt đất 25-30 cm. Nên mở miệng tháp theo hình chữ U xuội là tiện lợi nhất với chiều dài 2,0-2,5 cm, rộng 1,0-1,5 cm. Tránh mũi dao làm trầy phần gỗ bên trong. Sau khi mở miệng xong, dùng dao rọc một đường chia lớp vỏ đậy ra làm 2 phần lớn nhỏ ( tỉ lệ 7/3) rồi khoét một lỗ nhỏ bên phần lớn để khi đặt mắt tháp vào không bị cấn dập.

+ Chuẩn bị mắt ghép: Chọn mắt ghép ở những cây mẹ khoẻ mạnh, không sâu bệnh và cho sản lượng cao… Mắt ghép được lấy từ những mầm nhú lên từ nách lá trên cành. Cuống lá được cắt 3-4 ngày trước khi lấy mắt ghép. Mắt tháp được lấy theo hình thang với kích thước tương ứng với đường kính của cành. Đặt mắt ghép vào miệng ghép sao cho mầm ghép nhú ra ngoài từ nơi khoét lỗ của vỏ đậy. Sau đó dùng một đoạn lá dừa dài 5cm, rộng 2cm, có khoét lỗ ở giữa đậy kín miệng ghép và dùng dây thung buộc chặt lại sao cho nước không thấm được vào bên trong.Sau khi ghép 20 ngày mở dây buộc ra, nếu mắt đã dính thì ngày thứ 25 tiến hành cắt bỏ đọt của cây gốc ghép. Sau khi mầm của mắt ghép phát triển được 3-6 tháng là có thể đem ra trồng.

b)  Chiết cành

Thời gian chiết cành khoảng 3 tháng. Tuy nhiên tỉ lệ cành chiết bị chết khá cao sau khi cắt ra khỏi cây mẹ, nguyên nhân là do hệ thống rễ cây rất yếu.

3. Kỹ thuật trồng

Đối với vùng đất thấp thì phải lên líp. Có thể trồng líp đơn hoặc líp đôi. Nếu líp đơn (trồng 1 hàng/líp) thì líp rộng 5-6m, mương rộng 2-3m. Nếu líp đôi (trồng 2 hàng/líp) thì líp rộng 12m, mương rộng 4-5m.Đối với vùng đất cao và bằng phẳng thì không cần lên líp. Đào hố kích thước 0,6×0,6×0,8m. Bón lót phân cho mỗi hố gồm 5-10 kg phân chuồng hoai, 200 gr NPK(16-16-8 hoặc 20-20-15). Nên trồng thưa để tạo cho vườn cây thông thoáng.

Tốt nhất là ở khoảng cách 10x10m (100 cây/ha) hoặc 12x12m (70 cây/ha).Do đặc điểm của cây sầu riêng là không thể tự thụ phấn nên cần trồng 3-4 giống trong một vườn để giúp cây thụ phấn đậu trái tốt. Cứ 1 hàng giống chủ lực (giống chính) trồng xen một hàng giống khác.Khi bứng bầu tránh làm đứt rễ. Sau khi bứng nên để cây con nằm ngang trên mặt đất ở nơi thoáng mát trong khoảng 3-7 ngày rồi mới đem trồng. Loại bỏ vật liệu làm bầu, sau đó đặt cây con ngay ngắn vào giữa hố trồng, lấp đất vừa quá mặt bầu và ém đất xung quanh gốc. Cắm cọc giữ cây và tưới đẫm nước.

Dùng cỏ khô hoặc rơm tủ gốc để giữ ẩm. Cần che bóng cho cây con ở giai đoạn đầu nhưng không quá 50% ánh sáng, đến đầu mùa mưa năm sau thì dỡ bỏ dần vật liệu che mát.Nên trồng cây xung quanh để làm đai chắn gió cho vườn sầu riêng. Không nên trồng xen các loại cây có cùng ký chủ sâu bệnh với cây sầu riêng như đu đủ, dứa, ca cao… là những loài cây rất dễ nhiểm nấm phytophthora spp.

4. Tưới nước

Sầu riêng khi mới trồng cần phải tưới mỗi ngày và liên tiếp 4 tháng, sau đó chỉ tưới khi gặp hạn.Ở thời kỳ ra hoa kết trái, cây sầu riêng cần nhiều nước. Đối với khí hậu Nam Bộ, thời gian cây bắt đầu ra hoa là vào đầu mùa khô nên cần phải tưới, nhưng không nên tưới quá nhiều nước vì sẽ làm cho hoa và trái rụng nhiều, cơm sầu riêng bi nhão phẩm chất không ngon.

5. Bón phân

– Giai đoạn cây con và những năm đầu cho trái cần bón 5-10 kg phân chuồng hoai cho mỗi cây kết hợp với phân hỗn hợp N:P:K:Mg (18:11:5:3 hoặc 15:15:6:4). Liều lượng và số lần bón như sau:

Tuổi cây Liều lượng Số lần bón
(Năm) (Kg/cây/năm) (lần/năm)
1 0,3 4
2 0,6 4
3 1,0 3
4 2,0 3
5 2,5 3
6 4,0 2
7 5,0 2
8 5,0 2
9 6,0 3

–         Giai đoạn cây đã cho trái ổn định: Chia làm 3 lần bón trong năm.

+ Lần 1: Sau khi thu hoạch, bón 10-20 kg phân hữu cơ cho mỗi cây kết hợp bón phân vô cơ N:P:K:Mg (18:11:5:3 hoặc 15:15:6:4) với liều lượng bón là 2-3 kg/gốc.

+ Lần 2: Trước khi ra hoa 30-40 ngày, bón N:P:K:Mg (10:50:17:2) với liều lượng 2-3 kg/gốc.

+ Lần 3: Khi trái to bằng trái chôm chôm, bón N:P:K:Mg (12:42:17:2) với liều lượng 2-3 kg/gốc.Ngoài ra, còn có thể sử dụng phân bón lá để góp phần nâng cao năng suất và phẩm chất trái.

6. Cắt tỉa

Cắt tỉa để tạo bộ tán tốt cho sầu riêng sẽ  thuận lợi cho ra hoa kết trái. Một cây sầu riêng có bộ khung cành khoẻ sẽ cho trái đều khắp, giảm thiệt hại do sâu bệnh hoặc do gió bão.

–         Đối với giai đoạn kiến thiết cơ bản:

Cắt bỏ các cành mọc quá gần mặt đất sao cho các cành cho trái phải cách mặt đất ít nhất là 1m.Cắt bỏ các cành ốm yếu hoặc sâu bệnh.Chỉ để một ngọn, thông thường ta không nên cắt ngọn cây sầu riêng, riêng giống Chanee có thể cắt ngọn để lại 4-5 cành.Khoảng cách giữ các cành trên thân chính không nên nhỏ hơn 30 cm.

–         Đối với giai đoạn cây đang cho trái:

Sầu riêng ra hoa kết trái trên thân chính, trên cành (kễ cả cành lớn và cành nhỏ), không ra hoa ở ngọn cây. Vì vậy chỉ để lại cành khoẻ mạnh. Ở giai đoạn này có thể chia làm 3 lần cắt tỉa trong năm:

+ Lần 1: Sau khi thu hoạch xong, cắt bỏ cành khô, cành bị sâu bệnh, gầy yếu hoặc cành kiệt sức do đã ra quá nhiều trái.

+ Lần 2: Trước khi bón phân lần thứ 2 (30-40 ngày trước khi ra bông).+ Lần 3: Khi cây đã có trái bằng trái quít, kết hợp với cắt bỏ bớt trái để tập trung dinh dưỡng nuôi các trái còn lại.Chú ý: Hoa sầu riêng rất nhiều, nếu không cắt tỉa bớt cây sẽ không đủ sức nuôi trái.

Thông thường, cây sầu riêng ra hoa 2-3 đợt trong năm, ta có thể cắt tỉa bớt hoa đợt 1 và đợt 3, chừa lại hoa đợt 2. Hoặc cắt bỏ hoa đợt 2 chừa lại hoa đợt 1 và đợt 3 để thu hoạch một đợt chín sớm và một đợt chín muộn thường là thời điểm bán có giá cao.Khi tỉa hoa phải tuỳ theo giống, sau khi hoa nở khoảng 30-35 ngày thì tiến hành tỉa bớt. Khi đã đậu quả thì cắt bỏ bớt trái chỉ để lại mỗi cành 3-5 trái, phải loại bỏ các trái mọc dày đặc, trái bị di tật hoặc các trái bị sâu bệnh.

7. Thụ phấn bổ sung

Thụ phấn nhân tạo có các ưu điểm như sau:

–         Giúp cho cây đậu trái nhiều hơn, đều hạt, quả to…

–         Trái đậu tập trung ở những vị trí thuận lợi cho việc chăm sóc và thu hái.-

Chủ động được thời gian thu hoạch.Nên giúp cây thụ phấn tốt bằng tay vào lúc 20 – 22 giờ. Buổi sáng tiến hành cắt các hoa sắp nở của giống dùng làm bố, cắt lấy các chùm nhị để vào chén, đĩa sứ hay thuỷ tinh, lấy vải mùng trùm lại để nơi cao ráo. Đến chiều bao phấn nở tung phấn. Chập tối, gỡ bỏ cuống nhị, xác bao phấn, gom phấn lại rồi dùng bút lông hoặc bông gòn phết phấn vào đầu nhụy hoa của giống mẹ.

IV. SÂU BỆNH HẠI SẦU RIÊNG

1.    Sâu hại

–         Sâu đục trái (Dichocrocis punctiferalis):

Đây là đối tượng gây hại nghiêm trọng trên nhiều loại cây trồng như nhãn, ổi, mít… từ lúc trái còn non đến chín. Sâu non đục vào đến lớp cơm của trái sầu riêng, làm ảnh hưởng đến chất lượng trái đồng thời tạo điều kiện để các loài nấm bệnh xâm nhập vào trái qua vết thương.

* Phòng trị:

Thu dọn những trái bị hại đem tiêu huỷ. Phun thuốc khi thấy bướm xuất hiên. Có thể phun các loại thuốc như: Fastac, Cymbus, Karate (8-10 CC/8lít), Polytrin (8-15 CC/8 lít), Hopsan 15-20 CC/8 lít).

–         Rầy phấn (Psyllids):

Rầy non và rầy trưởng thành gây hại trên lá. Chúng sống tập trung ở mặt dưới lá, chích hút làm cho lá bị suy kiệt rụng sớm, gây ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của cây. Rầy xuất hiện nhiều trong mùa khô.

* Phòng trị:

Phun các loại thuốc như Applaud, Trebon, Decis…

–         Rệp sáp (Pseudococcus sp):

Gây hại trên trái, làm trái phát triển kém, giảm chất lượng, trái bị sượng và bị nấm bồ hóng tấn công.

* Phòng trị:

Trong tự nhiên có một số loài ong ký sinh có thể hạn chế được số lượng của rệp sáp. Có thể phun các loại thuốc như: Supracide (20 cc/8 lít), Lannate (15-20 cc/8 lít), Voltage, Fenbis (15-20 cc/8 lít).

2.    Bệnh hại

–         Bệnh thối gốc chảy nhựa (Phytophthora spp):

Dây là đối tượng gây hại trầm trọng trên cây sầu riêng. Bệnh tấn công phần thân và rễ gần mặt đất, lan dần lên phần thân phía trên và đôi khi lây nhiễm cả trái. Bệnh làm vỏ cây bị hoá nâu, thối và chảy nhựa. Phần gỗ nơi vết bệnh cũng hoá nâu. Bệnh nhẹ làm cây vàng lá, lá rụng dần, hoa thưa, ít trái. Bệnh nặng làm chết cả cây.

* Phòng trừ:

+ Tạo vườn cây thông thoáng, thoát nước tốt trong mùa mưa và không để khô hạn trong mùa nắng.

+ Khi chăm sóc vườn cây, tránh làm xây xát các bộ phận như vỏ cây, rễ…+ Có thể dùng vôi hoặc dung dịch bordeaux 1% quét xung quanh gốc, đoạn gần mặt đất (khoảng 1m tính từ mặt đất).

+ Khi cây bị nhiễm bệnh, cạo sạch phần vết bệnh, dùng thuốc Ridomil, Currate hoặc Aliette pha nồng độ 3-5% quét lên vết cạo và tưới xung quanh gốc trong khoảng bán kính 1,5m.

–         Bệnh thán thư (Collectotrichum zibethinum):

Bệnh khá phổ biến đối với cây sầu riêng, vết bệnh thường lan từ rìa lá hay chót lá vào. Vết bệnh có màu nâu đỏ sáng, bên trong có những quầng nâu đậm chạy dọc song song với nhau cùng với những vết nâu loang lổ.

* Phòng trừ:

+ Tiêu huỷ lá bị bệnh
+ Bón phân tưới nước đầy đủ.

+ Phun thuốc trừ bệnh khi chớm xuất hiện. Có thể dùng Topsin M50WP, Benomyl 50WP, Copper B, Manzate, Appencarb…

–         Bệnh rong xanh lá:

Một lớp rong xanh lan rộng dần trên bề mặt của lá làm giảm khả năng quang hợp của lá.

* Phòng trừ:

+ Tạo vườn cây thông thoáng.

+ Phun các loại thuốc gốc đồng như Bordeaux 1%, Copper B, Copper Zine…

–         Bệnh cháy lá, chết ngọn (Rhizoctonia sp):

Bệnh có thể gây hại ở cả hai giai đoạn vườn ươm và cây trưởng thành. Vết bệnh xuất hiện trên lá, ban đầu là những đốm nhỏ sủng nước, sau đó lan rộng dọc theo mép lá làm lá phát triển kém và co lại, cuối cùng lá khô và rụng. Ở cây con, bệnh làm cháy lá ngọn làm đọt non bị chết. Ở cây trưởng thành, bệnh làm cho cành và nhánh nhỏ lại, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và phẩm chất của trái.

* Phòng trừ:

+ Bố trí vườn ươm cây con với mật độ vừa phải, không nên tưới quá nhiều nước.

+ Không nên đặt vườn cây con dưới tán của cây lớn.Thu dọn các lá bệnh rụng ở trong vườn cây đem tiêu hủy. Luôn tạo cho vườn cây thông thoáng, sạch cỏ dại.

+ Phun các loại thuốc gốc đồng, Benlate, Topsin…

–         Bệnh thối hoa (Fusarium sp):

Vết bệnh có màu đen, khô có màu nâu sáng hơi lõm xuống. Bệnh tấn công 2 mảnh vỏ bao quanh hoa sầu riêng, lan dần vào cánh hoa làm hoa bị thối rụng.

* Phòng trị:

+ Bón phân cân đối, tạo vườn cây thông thoáng, tỉa bỏ các hoa bị bệnh.

+ Khi hoa chuẩn bị nở, phun phòng các loại thuốc như: Copper B, Copper Zinc, Rovral, Benlate C…

V. THU HOẠCH

Từ lúc nở hoa đến thu trái khoảng 115-130 ngày, tuỳ theo giống và điều kiện khí hậu ở mỗi vùng. Ở đồng bằng sông Cữu Long, thời gian thu hoạch

Nguồn:cayxanh.com.vn

Thứ Tư, 8,Tháng Mười Hai, 2010 - Posted by | Cây ăn quả

Chưa có phản hồi.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: